Rekening houden met dieren tijdens natuurontwikkeling: hoe Prolander de das ontziet

Op de grens tussen natuur en landbouw

Je ziet ze waarschijnlijk niet vaak, want ze komen pas ’s nachts tevoorschijn. Toch leven er veel dassen rond het Oude Diep. Overdag zitten ze in hun burchten: ondergrondse gangenstelsels die soms al tientallen jaren meegaan. In iedere burcht leeft een zogeheten clan van gemiddeld zes dassen.

Hun burchten bouwen ze graag op de grens tussen natuur en landbouw. En precies daarom voelen ze zich zo thuis rond het Oude Diep, legt ecoloog Henk Bakker van adviesbureau Sweco uit: “De begroeiing van de bosrand gebruiken ze als veilige plek voor hun burcht, maar hun voedsel zoeken ze juist op gemaaid agrarisch grasland. Door bemesting zitten daar veel regenwormen en die eet de das graag.”

Aan de bel trekken

Ook in het Mantingerzand zitten dassen. “Langs de randen liggen minstens acht burchten”, weet Henk. Aan één van die randen, ten westen van Nieuw-Balinge, breidt Prolander nu de natuur uit, en ook daar ligt een burcht. Toen Henk werd ingeschakeld als ecologisch toezichthouder, trok hij meteen aan de bel: die burcht moest worden ontzien tijdens de herinrichting. “Dassen zijn beschermde dieren en de burcht is hun rust- en voortplantingsplaats. De werkzaamheden begonnen ook nog eens in februari, een kwetsbare periode omdat de vrouwtjes drachtig waren. Verstoor je de dassen dan te veel met trillingen van zware machines of beschadig je hun burcht, dan heb je kans dat ze weggaan. Dat willen we juist niet.”

Maatregelen werken goed

Henk bedacht een plan, samen met Prolander, Natuurmonumenten en de provincie. De aannemer kreeg een andere werkroute die niet langs de burcht liep en Henk bracht in kaart welke routes de dassen ’s nachts gebruiken om voedsel te zoeken. Op basis daarvan tekende hij een plattegrond met plekken waar de machines niet mogen graven. ’s Nachts moeten de machines buiten het zicht van de burcht staan. En moet er iemand toch dicht bij de burcht werken, dan houdt Henk toezicht.

Die maatregelen werken tot nu toe redelijk goed, weet hij dankzij een plaatselijke dassenwerkgroep van vrijwilligers. Zij houden de burcht en hun bewoners in de gaten. “Er zijn inmiddels ook twee jongen geboren”, glimlacht hij. Eind dit jaar zijn de werkzaamheden in Mantingerzand als het goed is klaar en hebben de dassen hun rust helemaal terug.

Omgaan met dassen is maatwerk

Omgaan met dassen tijdens natuurontwikkeling is maatwerk volgens Henk. Bij een ander gebied in het Oude Diep, in de buurt van Drijber, adviseerde hij bijvoorbeeld om een strook met struiken aan te planten als buffer tussen een dassenburcht en een nieuw aan te leggen fietspad. “Er is vaak veel mogelijk om dassen te beschermen”, zegt Henk. “Als je er maar op tijd een deskundige bijhaalt.”