Dieren veilig naar de overkant van de weg dankzij faunatunnels onder de Hoogeveenseweg

Stel je voor. Je bent een hagedis: een klein reptiel dat wat zonnewarmte nodig heeft voordat hij zich soepel kan bewegen. Je zit langs de N374 bij het Mantingerzand en wilt naar de overkant. Het is namelijk voortplantingstijd en aan de overkant kun je mogelijk een partner vinden. Met enige moeite klauter je het wegdek op en kruip je de weg over. Maar net als de eindstreep in zicht komt, is daar de brom van een auto. Je probeert weg te glippen, maar tevergeefs. Daar is de auto al.

Aan- of overreden worden door een auto of fiets, helaas was dat tot voor kort het lot van veel reptielen op de N374. En de weg was niet alleen levensgevaarlijk voor reptielen, maar ook voor amfibieën, zoogdieren en insecten, zoals loopkevers. Om dieren veilig naar de andere kant van de weg te helpen, zijn eind 2025 tussen de Steendervalsweg en Martensplek zeven nieuwe faunapassages aangelegd onder de Hoogeveenseweg. Ook zijn enkele slecht werkende faunapassages vervangen.

Verschillende tunnels voor verschillende dieren

Er zijn twee typen faunapassages aangelegd. Het eerste type is groter en geschikt voor amfibieën en reptielen: een herpetoduct. Dit is een tunnel van 1,5 meter breed en 0,5 meter hoog. Door een wat grotere en zo kort mogelijke tunnel aan te leggen, warmt de tunnel makkelijker op en is het klimaat geschikt voor deze koudbloedige dieren. Het dak van de tunnel is naast de wegen gemaakt van roosters en onder het wegdek is het dak dicht. In de middenberm, tussen weg en fietspad, liggen vierkante omheinde stukjes schrale natuur met voldoende beschutting. Er zijn in totaal vier herpetoducten aangelegd.

Het andere type faunapassage is een zoogdierentunnel. Dit is een vierkante betonnen tunnel van 0,5 bij 0,5 meter, waar soorten als konijn, marter en das gebruik van maken. Deze tunnels liggen vaak alleen onder het wegdek van de autoweg door, omdat deze soorten weinig last hebben van fietsverkeer.

Rasters langs de weg

Dat er tunnels zijn is mooi, maar hoe zorg je dat dieren er ook echt gebruik van maken en niet alsnog de weg over gaan? Om die reden is het hele traject van de Hoogeveenseweg ter hoogte van het Mantingerveld afgezet met een raster voor klein wild. Zo kunnen dassen en andere kleine zoogdieren de weg alleen nog passeren via de faunapassages. Langs heidevelden, waar veel amfibieën en reptielen voorkomen, is daarnaast een amfibieën- en reptielenwerend scherm geplaatst. Deze is van een staalsoort die mooi opgaat in het landschap.

Toekomstig gebruik

De tunnels zijn net geplaatst en hun effect moet nog gaan blijken. De voorjaarstrek van amfibieën kan elk moment beginnen; op dit moment worden de tunnels alleen gebruikt door enkele zoogdieren die niet in winterslaap zijn. De soortenspecialisten van RAVON (Reptielen Amfibieën Vissen Onderzoek Nederland), die hebben geadviseerd over het ontwerp, zijn erg enthousiast en hebben goede hoop dat de faunapassages uitgebreid gebruikt gaan worden. Dat er intussen sowieso geen dieren meer worden doodgereden, is natuurlijk al een mooi gegeven.

Foto’s: Hans Dekker, 2025